Fietsonderhoud begint met het controleren van de staat van je fiets voordat je ergens aan sleutelt. Als een wiel aanloopt, er speling in het balhoofdstel zit of de rem minder goed reageert, los je dat niet op door de ketting te smeren. Het is belangrijk om eerst vast te stellen welk onderdeel niet goed werkt en vervolgens het juiste onderhoud uit te voeren.
Bij een fiets die regelmatig wordt gebruikt, ontstaat slijtage geleidelijk. De ketting verliest zijn smering, de remmen vertonen gebruikssporen en het contactoppervlak van de banden met de weg verandert langzaam. Goed gepland fietsonderhoud draait niet om het willekeurig controleren van onderdelen, maar om een logische volgorde waarmee je fiets veilig, nauwkeurig en klaar voor gebruik blijft.
Eerste controle voordat je aan je fiets werkt
Voordat je begint met schoonmaken, smeren of afstellen, is het belangrijk om de staat van je fiets kort te controleren. Zo kun je problemen ontdekken die niet met eenvoudig onderhoud kunnen worden opgelost en die invloed kunnen hebben op andere onderdelen. Wil je eerst weten waar alle onderdelen zich bevinden? Bekijk dan deze gids over de belangrijkste onderdelen van een racefiets.
Begin met de wielen. Laat ze draaien en kijk of ze ergens aanlopen. Als een wiel voortdurend aanloopt, kan dat komen door een verkeerd uitgelijnde remklauw of een wiel dat niet goed is geplaatst. Gebeurt dit alleen op een bepaald punt tijdens het draaien, dan ligt de oorzaak meestal bij een licht verbogen remschijf of een wiel dat niet helemaal recht is.
Controleer daarna het balhoofdstel. Knijp de voorrem in en beweeg de fiets naar voren en naar achteren. Voel je een duidelijke tik bij de stuurpen of voorvork? Dan zit er speling in. Het heeft in dat geval weinig zin om andere onderdelen af te stellen voordat je dit probleem hebt verholpen.
Controleer ook hoe de remmen aanvoelen voordat je naar de aandrijving kijkt. Als je de remhendel bijna tot aan het stuur kunt inknijpen of de remkracht afneemt, controleer dan eerst de remblokken, de remschijf en de afstelling voordat je verdergaat met het onderhoud.
Onderhoud van de fietsketting
De ketting speelt een belangrijke rol bij de slijtage van de aandrijving. Daarom is regelmatig kettingonderhoud essentieel. Verwijder eerst zichtbaar vuil met een doek. Zit er hardnekkig vet op de ketting, gebruik dan een speciale ontvetter en droog de ketting goed af voordat je deze smeert.
Breng het smeermiddel aan op de binnenkant van de ketting, waar de schakels over de kettingbladen en tandwielen lopen. Draai de pedalen rond om het smeermiddel goed te verdelen en veeg daarna het overtollige middel weg. Olie aan de buitenkant verbetert de werking niet en trekt juist meer vuil aan.
Het is ook belangrijk om de slijtage te controleren met een kettingslijtagemeter. Door de ketting op tijd te vervangen, bescherm je de cassette en de kettingbladen. Wacht je totdat de ketting bij het krachtig trappen begint over te slaan, dan moeten er waarschijnlijk meer onderdelen worden vervangen.
Onderhoud van versnellingen, remmen en wielen
Nadat je de ketting hebt gecontroleerd, is het tijd om de onderdelen te testen die de meeste invloed hebben op de controle over je fiets tijdens het rijden. Let daarbij op drie dingen: de versnellingen moeten soepel schakelen zonder over te slaan, de remmen moeten voldoende remkracht behouden en de wielen moeten recht draaien.
Onderhoud van de versnellingen en aandrijving
Als het schakelen naar een groter of kleiner tandwiel moeizaam gaat, controleer dan eerst de ketting en de cassette. Het probleem zit niet altijd in de derailleur zelf. Het kan ook worden veroorzaakt door te weinig spanning op de schakelkabel, een vervuilde kabelbehuizing of een licht verbogen derailleurpad.
Treedt het probleem steeds op bij hetzelfde tandwiel, controleer dan dat specifieke deel van de aandrijving. Als de ketting bij krachtig trappen overslaat, kan dat wijzen op slijtage van de ketting of cassette.
Onderhoud van schijfremmen op de fiets
Bij het onderhoud van schijfremmen is het belangrijk om vettige producten uit de buurt van de remschijven en remblokken te houden. Als de remmen piepen en minder goed remmen, kan vervuiling de oorzaak zijn.
Controleer ook de slijtage van de remblokken. Als er nog maar weinig remmateriaal over is, vervang ze dan voordat de remschijf beschadigd raakt. Bij hydraulische remmen kan een remhendel die bijna tot aan het stuur kan worden ingeknepen wijzen op lucht in het remsysteem of de noodzaak om de remmen te ontluchten.
Onderhoud van wielen en fietsbanden
Het onderhoud van wielen en banden begint bij de bandenspanning. Meet deze met een bandenspanningsmeter, want met je handen voelen of een band hard genoeg is, geeft geen betrouwbaar resultaat.
Controleer ook de staat van de banden. Scheurtjes in de zijwanden, barsten en vervormde plekken kunnen wijzen op slijtage of structurele schade. Als een wiel niet recht draait, moet het mogelijk worden gericht of moeten de spaken worden gecontroleerd.
Onderhoud van de voorvork van je fiets
Het onderhoud van de voorvork hangt af van het type vering en hoe je de fiets gebruikt. Bij een verende voorvork is het vooral belangrijk om de binnenpoten schoon te houden en te controleren of er geen vuil rond de afdichtingen ophoopt. Als stof op die plekken binnendringt, neemt de interne slijtage toe.
Maak na een rit door modder of veel stof de binnenpoten schoon met een schone doek voordat je de fiets opbergt. Controleer ook of er olie rond de afdichtingen zichtbaar is of dat de voorvork schokkerig inveert. Dit zijn signalen dat de voorvork door een fietsenmaker moet worden onderhouden.
Als de voorvork luchtvering heeft, stel je de luchtdruk af met een speciale veringspomp. Een gewone fietspomp is hiervoor niet geschikt.
Onderhoud per type fiets
Het type fiets bepaalt welk onderhoud nodig is. Bij een mountainbike moet je extra letten op vuil in de aandrijving, beschadigingen aan de banden en de werking van de vering. Bij een racefiets ligt de nadruk meer op de ketting, de bandenspanning en de staat van de banden.
Onderhoud van een mountainbike
Een mountainbike heeft vaker onderhoud nodig als je regelmatig door modder, stof of over rotsachtig terrein rijdt. De aandrijving wordt snel vuil en de vering wordt zwaarder belast. Controleer na een intensieve rit de ketting, maak de binnenpoten van de voorvork schoon en kijk of er scheurtjes of sneden in de banden zitten.
Onderhoud van een racefiets
Bij het onderhoud van een racefiets draait het vooral om nauwkeurigheid. De ketting moet schoon en goed gesmeerd zijn, omdat slijtage uiteindelijk ook de cassette aantast. Controleer daarnaast de banden voordat je aan een lange rit begint, vooral als je met een hoge bandenspanning rijdt.
Wil je je fietshouding, zadelhoogte of de controle over je fiets verbeteren? Dan kan deze gids over het kiezen van de juiste fietsmaat je ook helpen.
Wanneer kun je zelf je fiets onderhouden en wanneer ga je naar de fietsenmaker?
Je fiets thuis onderhouden is een goede optie als er geen duidelijke problemen zijn en alleen een eenvoudige controle nodig is. In dat geval kun je je beperken tot de gebruikelijke onderhoudstaken, zonder ingewikkelde afstellingen waarvoor speciaal gereedschap of technische kennis nodig is.
Een bezoek aan de fietsenmaker is verstandig als je fiets na die eerste controle nog steeds niet goed functioneert. Blijft het probleem bestaan, stop dan met sleutelen en laat de oorzaak nauwkeurig vaststellen. Als je zonder duidelijke diagnose aan verschillende onderdelen blijft werken, kun je onbedoeld andere problemen veroorzaken.
Ook na een valpartij, bij duidelijk verminderde prestaties of wanneer een onderdeel sterk versleten is, kun je beter naar een fietsenmaker gaan. In zulke gevallen is onderhoud thuis niet meer voldoende en heeft de fiets een professionele onderhoudsbeurt nodig.
Goed onderhoud verkleint de kans op technische problemen, maar je veiligheid hangt ook af van de uitrusting die je gebruikt. Maak je controle compleet met deze gids over essentiële beschermende uitrusting voor fietsers.
Wil je tijdens je vakantie gaan fietsen? Dan is een fiets huren vaak praktischer dan je eigen fiets meenemen. Je bespaart op transportkosten, hoeft bij aankomst niets af te stellen en voorkomt dat je fiets na het vervoer eerst nog een onderhoudsbeurt nodig heeft.
In het zuiden van Gran Canaria biedt Scooter and Bike de mogelijkheid om een fiets te huren in Maspalomas. Zo kun je gebruikmaken van een fiets die al is nagekeken en direct klaarstaat voor vertrek. Ideaal als je af en toe een mooie fietsroute wilt maken of de omgeving wilt verkennen zonder je eigen fiets mee te slepen. We verwelkomen je graag!
Scooter & Bike Rental is een verhuurbedrijf voor fietsen en scooters. Wij bieden geen reparatie-, werkplaats- of onderhoudsdiensten aan voor fietsen of scooters van particulieren.
